"Her beş kişiden biri anlamadığı için sigorta yaptırmıyor"

HDI Sigorta ile Veri Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen Türkiye’de Sigorta Okuryazarlığı Araştırması, sigorta ürünlerinin anlaşılabilirliğinin satın alma kararları üzerindeki etkisini ortaya koydu. Türkiye genelinde 18 yaş ve üzeri bin 200 kişilik ana örneklem ile sigorta sahibi 300 kişilik ek örneklem dahil olmak üzere toplam bin 500 kişiyle yürütülen araştırmaya göre, her beş kişiden biri sigorta ürününü tam olarak anlamadığı için satın alma kararının etkilendiğini belirtti.

Ürünü anlamadığı için kararı etkilenen tüketicilerin yüzde 61’i satın almayı ertelediğini, yüzde 38’i ise satın almaktan tamamen vazgeçtiğini ifade etti. Sigorta sahiplerinde bu oranlar sırasıyla yüzde 55 ve yüzde 35 olarak kaydedildi.

Araştırmada geliştirilen ve toplumun sigortaya ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını 100 puan üzerinden ölçen Sigorta Okuryazarlığı Endeksi 50,4 puan oldu. Sigorta sahiplerinde 55,1 puan olarak ölçülen endekse göre, Türkiye genelinde katılımcıların yüzde 44,8’i düşük, yüzde 42,6’sı orta, yüzde 12,6’sı ise yüksek sigorta okuryazarlığı düzeyinde yer aldı.

Poliçe dili ve teknik terimler engel oluşturuyor

Araştırmaya göre sigorta sahiplerinin yüzde 47’si poliçe veya belgelerdeki ifadeleri anlamakta zorlanıyor. Bu güçlüğün başlıca nedenleri teknik terimler ve mevzuatla ilgili ifadeler olarak sıralanırken, katılımcıların anlamakta en çok zorlandığı kavramlar yüzde 49 ile rücu, yüzde 38 ile zeyilname oldu.

Son 12 ayda poliçe satın alan veya yenileyen kişilerin yalnızca yüzde 14-15’i poliçesini tamamen okuduğunu belirtti. Her üç kişiden biri ise poliçesini hiç okumadığını ya da yalnızca göz gezdirdiğini ifade etti. Poliçelerin tam olarak okunmamasında metinlerin uzun olması, acentenin açıklamalarının yeterli görülmesi ve teknik ya da hukuki dilin anlaşılmaması öne çıktı.

Araştırmanın bilgi testinde de sigortaya ilişkin temel kavramlar konusunda eksiklikler görüldü. Katılımcıların yaklaşık üçte biri temel sigorta sorularının hiçbirine doğru yanıt veremedi. Sigorta sahibi olmayanların yüzde 80’den fazlası ise muafiyet, rücu, rayiç değer, eksik sigorta ve trafik sigortasının teminat kapsamına ilişkin beş sorunun hiçbirini doğru yanıtlayamadı.

Güvence arayışında birikimler öne çıkıyor

Araştırmaya göre beklenmedik durumlara karşı finansal güvence sağlamak isteyenlerin ilk tercihi geleneksel birikim yöntemleri oldu. Katılımcıların yüzde 46’sı nakit veya banka birikimlerini, yüzde 45’i altın veya döviz birikimlerini tercih ettiğini belirtti. Sigorta yaptırma yüzde 21, Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) birikim yapma ise yüzde 16 ile öne çıkan diğer yöntemler arasında yer aldı.

Sigorta ürünü bulunmayan bireyler açısından en büyük engeller bütçe yetersizliği ve fiyatların yüksek bulunması oldu. Katılımcıların yüzde 44’ü bütçe yetersizliğini, yüzde 43’ü ise fiyatları sigortasızlığın nedenleri arasında gösterdi.

Buna karşılık sigortaya yönelik olumlu yaklaşım da araştırmada dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 46’sı sigorta yaptırmayı yakın çevresine güçlü biçimde tavsiye ettiğini, yüzde 57’si ise sigorta sahibi olmanın kendisini beklenmedik durumlara karşı büyük ölçüde veya tamamen güvende hissettirdiğini belirtti. Sigorta sahiplerinin sektöre daha olumlu yaklaşmasında fiyatların makul olması yüzde 60, poliçelerin açık ve anlaşılır olması yüzde 50, hasar süreçlerinin hızlı ve sorunsuz ilerlemesi ise yüzde 30 oranında etkili oldu.

Aynı fiyat koşullarında katılımcıların yüzde 49’unun, kapsamı daha sınırlı olsa bile teminatları açık ve net anlatılan poliçeyi tercih etmesi de anlaşılabilirliğin önemini ortaya koydu.

HDI Sigorta’dan sadeleşme ve dijitalleşme adımı

Araştırma sonuçlarını değerlendiren HDI Sigorta CEO’su Firuzan İşcan, Türkiye’de sigortalılık oranının yüzde 2,62 seviyesinde olduğunu belirterek, Türkiye Sigorta Birliği’nin 2030 vizyonu doğrultusunda bu oranı yüzde 4,7’ye yükseltmenin sektörün ortak hedefi olduğunu söyledi. İşcan, sigorta koruma açığının azaltılmasında toplumdaki algı ve bilgi engellerinin aşılması gerektiğini vurguladı.

HDI Sigorta, araştırma sonuçları doğrultusunda müşteri deneyimini merkeze alan sadeleşme vizyonunu beş stratejik alanda hayata geçirmeyi hedefliyor. Müşteri deneyimi, ürün ve hizmetler, dijitalleşme, insan ve kültür yönetimi ile marka süreçlerini kapsayan dönüşüm kapsamında poliçelerin ve hizmet süreçlerinin daha anlaşılır hale getirilmesi, fiyatlandırmanın hızlandırılması ve dijital çözümlerin yaygınlaştırılması planlanıyor.

Şirket, teklif, poliçe, hasar ve tahsilat süreçlerini tek platformda birleştirmeyi; yapay zekâ destekli sahte hasar tespiti, uzaktan ekspertiz ve mobil bildirim çözümleriyle işlemleri hızlandırmayı amaçlıyor. Bu adımlarla müşterilerin sigortaya erişiminin kolaylaştırılması ve acentelerin operasyonel yükünün azaltılması hedefleniyor.

HDI Sigorta, Türkiye’deki 20’nci yılında hayat dışı branşlarda, sağlık hariç, pazar payını yüzde 5,6’ya yükselterek ilk beş şirket arasındaki konumunu güçlendirdi. Şirketin özsermaye yeterlilik oranı da son üç yılda yüzde 88’den yüzde 133,1’e çıktı.