Siber saldırı değil, mevduat kavgası
Telefonunuzdaki yapay zekâ asistanına banka şifrenizi verdiniz. Faturaları ödesin, boşta duran parayı daha iyi getiren bir yere taşısın istediniz. Bir sabah öğreniyorsunuz ki asistanınız, size sormadan bankanızı arayıp şikâyette bulunmuş. Bu örnek uydurma değil. Ajanın hesap sahibine danışmadan bankayı arayıp şikâyet etmesi, ABD medyasinin aktardığı vakalardan biri. Axios'un haberine göre ABD'nin büyük bankaları, müşteri hesaplarının içinde dolaşan ve kendilerinin hiç denetlemediği üçüncü taraf yapay zekâ ajanları tespit ediyor. Üstelik pek çok banka bu hareketlerin müşterinin talimatıyla mı yapıldığını ayırt edemiyor.
İlk bakışta bir güvenlik skandalı gibi duruyor. Oysa Beyaz Saray'ın yapay zekâ sorumlusu David Sacks'e göre olayların büyük kısmı, müşterilerin şifrelerini kendi ajanlarıyla paylaşmasından ibaret. Sacks'a göre bu, banka sözleşmelerine aykırı olabilir ama "hiçbir şekilde siber saldırı değil." Ona göre ajanın hesabı görebildiği ama para hareket ettiremediği "salt okunur" yetki makul bir ara adım olabilir.
Yani bankanın karşısındaki hırsız değil, müşterinin dijital vekili. Danışmanlık şirketi Nexus Strategies'in kurucusu Tim Welsh'e göre bu vekilin ilk işi de belli: Düşük getirili hesaplarda bekleyen nakdi bulup daha fazla kazandıran bir yere taşımak. Bence asıl kırılma burada başlıyor.
Kapılar aynı hafta kapandı
JPMorgan, Citigroup, Bank of America ve Charles Schwab aynı hafta içinde dış ajanların müşteri parasını taşıyamayacağını açıkladı. Schwab, Meta'nın Muse ajanını haftada onlarca kez engelliyor. JPMorgan CEO'su Jamie Dimon 13 Ekim'deki bilanço toplantısında "Kontrolden çıkmış ajanlar istemezsiniz, binlerce olabilirler" dedi ve müşterileri bir "sorumluluk transferi" konusunda uyardı. Bank of America CEO'su Brian Moynihan ise hesaptan para çıkışını mutlaka bir insanın onaylaması gerektiğini savunuyor.
Kapıya dayananlar da küçük oyuncular değil. Meta'nın Eylül'de tanıttığı Muse; e-posta, takvim, ödeme ve alışveriş uygulamalarına erişecek şekilde tasarlandı. Ajan girişimi Instinct ise 28 Eylül'de 1 milyar dolarlık yatırım aldığını duyurdu ve değerlemesini dört katına çıkarıp 10 milyar dolara taşıdı.
Asıl mesele: 1,6 trilyon dolar
Bankaların resmi gerekçesi güvenlik. Rakamlara bakınca başka bir hesap da görünüyor. JPMorgan, Bank of America ve Wells Fargo'nun elinde 1,6 trilyon dolarlık faizsiz mevduat var. FStech'in aktardığı, Apollo'nun baş ekonomisti Torsten Slok'un raporundaki rakamlara göre bu paraya yüzde üç faiz ödemek, üç bankaya yılda 47 milyar dolara, yani toplam yıllık kârlarının neredeyse yarısına mal olur. Slok notuna "Ajan kaynaklı banka hücumu mu geliyor?" başlığını koydu. Ona göre her hane nakdini bir ajanla en iyi getiriye taşırsa bankalar, kredi vermek için dayandıkları ucuz mevduatın büyük kısmını kaybedebilir.
Bankaların dış ajanlara bırakmadığı transferler, kendilerinin yürütmeyi planladığı transferler. JPMorgan'ın müşteri parasını hesaplar arasında getiriye göre taşıyan Smart Cash aracı pilot aşamada. Schwab ise müşterilerini kendi yapay zekâ asistanı Charley'ye yönlendiriyor. Welsh bunu tek cümleyle söylüyor: "Dış ajan müşteri için çalışır. Charley ise Schwab için çalışır."
Müşteri hazır, güven henüz değil
EY'nin 23 pazarda 18.152 kişiyle yaptığı araştırmaya göre insanların yüzde 11'i, yapay zekânın finanslarını yönetmesine ve bankacılık işlemlerini müdahalesiz yürütmesine şimdiden izin veriyor. Ama sınır çizgisi belli. Visa'nın Harris Poll'e yaptırdığı araştırmaya göre ABD'li tüketicilerin yalnızca yüzde 23'ü üretken yapay zekânın kendi adına ödeme yapmasına güveniyor. Buna karşılık katılımcıların yüzde 61'i, ajan işlemlerinde Visa'ya güvenebileceğini söylüyor. Yani güven ajana değil, arkasındaki kuruma bağlanıyor. Bankaların elindeki en büyük koz da bu.
Türkiye'nin kestirmesi
Türkiye bu kavgaya farklı bir noktadan bakıyor. Burada üçüncü tarafların hesaba erişimi için lisanslı sağlayıcılar üzerinden işleyen, düzenlenmiş bir yol zaten var. TCMB ve BKM'nin kurduğu açık bankacılık ekosistemi Mart 2026 itibarıyla 16,4 milyon kullanıcıya ve günde ortalama 12,3 milyon işleme ulaştı. Bu nedenle tartışma, yapay zekânın bankaya girip girmeyeceği değil. Hangi kapıdan ve kimin adına gireceği.
Bir sabah asistanınızın bankanızı aradığını öğrendiğinizde şaşırmayın. Para yönetiminin geleceğinde asıl soru "Paramı kim koruyor?" olmayacak. "Ajanım kimin için çalışıyor?" olacak.